letterlijk en figuurlijk een pijnlijk onderwerp.

Omdat we het beste met ons paard voor hebben en het liefst van al hopen dat alles altijd goed gaat. Toch gebeurd het dat het paard pijn of ongemak ervaart maar dat we dit nog niet opmerken. Juist omdat paarden meesters zijn in het verbergen van pijn. Want in het wild open en bloot laten zien dat je pijn hebt zorgt ervoor dat je door de roofdieren als eerste eruit word gepikt en een gemakkelijk slachtoffer word met de dood tot gevolg.

En ga maar eens vertellen aan de paarden dat er in een afgebakende wei geen gevaar meer loert en dat ze gerust eerder pijn mogen laten zien.
Toch kunnen we aan hele kleine signalen al eerder zien dat het paard ongemak ervaart. Want daar begint het mee.
Kleine gedragsveranderingen die erin sluipen, vaak zeggen eigenaren wel eens “o maar dat doet hij altijd al of dat doet hij al jaren zo.” Zo is het dus perfect mogelijk dat paarden al geruime tijd kunnen lopen met ongemak en wat later dus pijn word.

En we weten allemaal als we kijken naar ons zelf en we doen fysiek zwaar werk dat we onszelf wel is pijn doen en dat het wel eens langer dan 3 dagen kan duren alvorens het weer hersteld is. Meestal doen wij het dan rustiger aan omdat we ons er bewust van zijn. Maar ons paard laat vaak al niet zien dat hij zich bezeerd heeft. Hij zal het misschien wel rustiger aan doen en minder voorwaarts zijn maar dan zit er een ruiter op en die zegt dan, hey loop jij eens actief door en niet slenteren want dat willen we niet he.
Ja en een eerste symptoom word over het hoofd gezien.

Daarom is het belangrijk om je paard goed te leren kennen tot in het kleinste detail.
Ik weet bijv. Dat ik mijn paard in de warming up goed los stap en dat in het losrijden in draf het ongeveer 2 hoefslagen rond duurt alvorens ik voel dat hij op eigen benen het tempo zelfstandig opschakelt en hij met meer veerkracht draaft en ik met dit gewenste tempo een training kan rijden. Ik kan hem eerder actief maken en zeggen vanaf de eerste draf pas hup actief. Maar ik wil er zeker van zijn dat hij de kans krijgt om mij duidelijk te maken baas ik heb toch ergens last van het loopt niet zo lekker als gisteren bijv. ( wat niet wil zeggen dat hij mag sjokken in die 2 eerste rondes over de hoefslag dat is ook weer het andere uiterste). Losrijden hoort bij het opwarmen. Maar stel nu dat hij na die 2 rondes niet actief te krijgen is dan moet ik toch wel eens nadenken over de training van gisteren. En natuurlijk kan het wel is een keertje voorkomen. Maar een zware training met een overbelasting als gevolg kan zomaar een zwak gebied bloot leggen dat op termijn een blessure met pijn als gevolg oplevert.

Vaak kunnen we aan zijn conditie opmerken of een paard al langer pijn ervaart. Denk dan aan de body en vacht condition .

Wanneer het paard erg mager is en een moeilijke eter is moet er al een eerste alarm afgaan.  vb.
Is hij mager vanwege stress? -> heeft hij stress vanwege maagzweren? –> is je paard erg zuur tijdens het opzadelen vanwege een maagzweer? Een dierenarts kan je hier goed bij helpen.

Gedrag kan ook heel subtiel veranderen. Je paard was eerst goed voorwaarts en trainingen bouwde mekaar mooi op. De nageeflijkheid was na een warming up en losrijden ook geen punt. Maar het word steeds lastiger om de ontspanning terug te vinden. Je nageeflijkheid word ook steeds moeilijker om vlot voor mekaar te krijgen en voelt dat je paard sterker is geworden aan 1 kant. En dit was eerst helemaal niet. Grote kans dat zijn bespiering een verminderde of slechte conditie heeft zoals teveel spanning. Wat er weer voor zorgt dat het natuurlijk bewegingspatroon vermindert en hij anders gaat bewegen. Anders bewegen betekent compenseren in het lichaam om toch op een meer comfortabelere fysieke manier inspanning op te brengen die wij als ruiter van het paard vragen.

En dan komen we ongetwijfeld bij houding.
Een paard dat strakke rugspieren heeft. Vind het lastig om deze op lengte te brengen zelfs in stilstand. Hij gaat in zijn favoriete houding staan op de voorhand met zijn gewicht helemaal richting het borstbeen. De rug trekt hierdoor hol, de buikspieren zijn lang en trekt ze niet aan want dat kost het paard flink wat moeite. Het paard heeft maar moeite om de buikspieren aan te spannen en de rug op lengte te brengen in beweging dus zeker om het op te brengen in stilstand. En langzamerhand zie je de rug steeds meer holler worden.
En de rugspieren zullen op termijn zelfs verdwijnen. Als je hier als ruiter plaats op neemt dan zal dit voor het paard ver van comfortabel zijn. Als bespiering verdwijnt en het zadel past niet goed meer dan word het helemaal erg. En zal het paard ongetwijfeld pijn ervaren.

Dit zijn enkele voorbeelden van pijn of ongemak. Er zullen er vast nog veel meer zijn die jij niet meteen opmerkt maar er wel al zijn. Daarom is het aan te raden om regelmatig een professional je paard te laten nakijken. Ik denk dan aan een tandarts, dierenarts, hoefsmid , sportmasseur, instructeur,….
Iemand die je paard niet dagelijks ziet en met een frisse blik naar je paard kijkt. En verschil waarneemt.

Mijn beste advies is bij twijfel altijd je dierenarts contacteren. Om meer te weten en pijn te kunnen uitsluiten.

Oona.

Tussen 2 werelden

Tussen 2 werelden.

Dat is hoe ik mij wel eens voel. En toch ben ik blij dat ik mijn eigen pad bewandel. Ik heb het je vast nog niet eerder verteld en misschien word het wel eens tijd om dit toch te doen.

Mijn allergrootste droom die nog steeds niet uitgeblust is en ik nog altijd nastreef bestaat nog steeds.
Ik wil nog altijd goed leren paardrijden en zover mogelijk geraken. Wat dat zover mogelijk geraken is, daar heb ik momenteel nog altijd niks opgeplakt. Omdat ik alle ahaa momenten die het me oplevert om zover mogelijk te geraken mij waardevoller zijn dan letterlijk ergens een niveau op te plakken.

Zo begon mijn avontuur bij mijn eerste paard die ik zelf zadelmak had gemaakt en daarna door gereden moest worden. Eigenlijk achteraf bekeken ik was veel te groen om dat te doen. En ik miste de juiste begeleiding. De eerste privé lessen die ik ging volgen waren traditionele lessen. En het ging voor geen meter. Maar ik dacht alle begin is moeilijk. Ik switchte een keer van lesgever om eens wat anders te proberen en bij de 1 maakte ik al iets meer vordering dan bij een ander. Echter wat iedereen over het hoofd zag en wat ik nochtans heel hard riep was, is dat mijn paard is niet voorwaarts was en het mij niet lukte om hem vlot voorwaarts te lopen. In alle lessen die ik tot toen gehad had was iedereen altijd maar op het hoofd gefocust.

Ik zat of op mijn paard of met mijn neus in de boeken. En ik vond het zo boeiend dat ik in de boeken kon lezen hoe het voelde en in werkelijkheid ik daar niks van merkte. Ik spreek nu over de jaren 2000. En in België was Naturel horsemanship ver te zoeken.

Naturel horsemanship betekend voor mij niet perse bitloos en boomloos over de glooiende heuvels rijden. Het betekent voor mij wel op een diervriendelijke manier met je paard omgaan en trainen en daarbij het paard niet uit het oog verliezen. Kijk goed wat hij te vertellen heeft. Sluit compromissen en zoek uit hoe jouw paard je kan begrijpen wat je van hem vraagt zonder grof , kwaad , gefrustreerd te worden maar juist lief en assertief te zijn. Dat is hoe het voor mij moet zijn om samen te werken met je paard.

Dus op een gegeven moment voelde het traditionele trainen voor mij echt niet goed meer. Ik zat in zak en as. Ik overwoog zelfs om mijn paardje te verkopen voor een paard dat wat sneller was. Maar ik wist dat dat niet de oplossing was. Dus ik ging zoeken en ik kwam uit bij een voor mij geheel nieuwe methode. Gebaseerd op diervriendelijk trainen en alles in een zo klein mogelijke stapjes aanbieden en fine tunen.
Het beviel mijn paard en het beviel mij. Ik was verslingerd. En voor ik het wist stortte ik mij op het pad van de Academische rijkunst. 8 jaar lang richtte ik mij op dit proces en haalde alles uit de informatie die ik wekelijks leerde. Ik ging de theorie begrijpen ik leerde over wat het paard fysiek kon en wat niet. Avonden en avonden was ik aan het studeren. Ik volgde clinics nam zelf ook deel aan clinics . Workshop na workshop verslond ik. Ik had ook echt het gevoel dat alle antwoorden op mijn vragen werden beantwoord. Ik werd ook super handig in het trainen aan de hand en het rijden met 1 hand. Ik ging op de mm rijden en toch bleef ik ergens steken. Want ik miste iets waar ik mij toen nog niet bewust van was.

Mijn paardje kreeg een peesblessure ik snapte er totaal niks van. Want ik deed toch mijn best en reed heel bewust etc.… In ieder geval hij revalideerde weer helemaal. Ik wilde graag weer de draad oppikken waar ik gebleven was maar dat ging niet want weer raakte mijn paard geblesseerd. En bleek dat hij slechte knieën had. Ik snapte er niks van. Maar ergens wist ik dus wel hoe het kwam. Al die jaren dat ik mijn best had gedaan in de Academische rijkunst en we zeer veel hadden gestapt en werkte met korte stukjes draf en heel weinig galop. Met als gevolg dat we de voorwaartse activiteit die een paard moet hebben van nature en anders moet leren dat we die niet genoeg hadden meegenomen.

Weer ging ik op zoek en deze keer nog meer in de biomechanica hoe ik zelf meer ondersteuning kon geven. En middels massages en opnieuw gerichte revalidering knapte mijn paard weer op. En omdat ik gewend ben van op te krabbelen gingen we toch weer meer dressuurmatiger gaan trainen. Maar deze keer moest het anders, het moest aansluiten bij ons waken over de voorwaartse drang en ervoor zorgen dat mijn paard wel soepel bleef. Dat waren de uitgangspunten. Er kwam iemand op mijn pad die ervaring heeft op echt alle vlakken. Van dressuur tot western tot springen tot liberty. Echt een natuurtalent vanuit ervaring en precies iemand die niet in een specifiek hokje te plaatsen is. En opnieuw starten we bij het begin.
Maar aangezien ik dit tot op heden nog altijd niet goed had geleerd was dit het eerste waar we mee aan de slag gingen. En echt na 3 weken voelde ik voor het eerst hoe het nu precies voelt om van achter naar voor te rijden en een paard dat vanzelf gaat nageven. En ik besefte dat dit is waarom het omdraait. En dat heeft niks met A.R of traditioneel of klassiek te maken dit is gewoon puur paardrijden dmv de biomechanica van het paard te gebruiken. De buikspieren aan het werk zetten zodat de bovenlijn gaat aanspannen.

Ik zou er wel weer een naam op kunnen plakken om mezelf weer in een hokje te kunnen plaatsen en te kunnen zeggen ik rij op deze manier.
Maar inmiddels met al de biomechanica die ik zie begrijp en voel, zeg ik liever ik rij mijn paard in horizontaal en verticaal balans. Want dat is waarom het draait.

Toch voel ik mij tussen 2 werelden. Ik hoor niet bij de wedstrijdruiters ik hoor ook niet  bij de Academische ruiters, maar ik ben wel gedreven ik heb een missie ik bewandel een pad “mijn pad” , en ik heb al ooit zoveel ahaa momenten gehad. Gelukkig allemaal opgeschreven. En van onschatbare waarde. En ik heb van alle lessen die ik ooit heb gekregen heel veel opgestoken. Goede en slechte dingen. Maar de grootste les was toch verlies jezelf niet in 1 stroming en vul je rugzak met alles wat voor jou werkt. En hoe je dat dan ook noemt A.R of traditioneel of klassiek of duits of frans of misschien wel western. Zet stappen, beleef, ervaar, evolueer, en doe wat werkt.

En wat betreft tussen 2 werelden ik rij voortaan in het NU ♥ …

Elk jaar de tandarts op bezoek, bij de meeste is het wel een vast agenda item geworden inmiddels. Gelukkig maar.

Afgelopen week kwam de tandarts bij ons ook op bezoek want het was inmiddels alweer een jaar geleden. Wanneer ik ga masseren vraag ik altijd hoe lang is het geleden dat de tandarts is geweest? Je kunt je misschien dan wel afvragen waarom vraagt ze dit nu en wat hebben de tanden nu verband met de rest van het lichaam?
Om aan het hoofd een afwijking te constateren dit word al een beetje moeilijker natuurlijk. De schedel bestaat uit immers 2 grote massieve delen en we kunnen nog net onthouden dat het belangrijk is dat de tandarts elk jaar komt,  dat er veel zenuwen lopen en dat er discussies gevoerd worden over rijden met bit en rijden zonder bit.
Maar ik ga even een beknopte versie geven van wat we allemaal over het hoofd zouden kunnen zien. Zodat jij het hele jaar goed voorbereid bent en het kleinste detail niet mist.
Wat ons meestal als eerste opvalt als we naar een hoofd kijken is dat een hoofd groot is of eerder klein.

En wat doet het hoofd eigenlijk precies ?

Het hoofd zorgt voor bescherming van de ogen de neus de oren en de hersenen. Dit is zeer belangrijk want de hersenen en het ruggenmerg vormen samen het zenuwstelsel dat hun oorsprong vind in de schedel waar het goed beschermd word en alle andere systemen aanstuurt.
Het hoofd vertelt ons vaak hoe het mentaal met ons paard is. Kijkt hij wakker en alert of is hij eerder in zichzelf gekeerd. We kunnen ook zien wanneer een paard gestrest is en wanneer hij dingen als niet fijn ervaart door zijn oren achteruit te leggen. Net als bij de mens heeft het paard gezichtstrekken . En dit is niet altijd even gemakkelijk om ze goed te kunnen lezen. We kennen allemaal wel de verdrietige paarden en de boze paarden en de paarden die er heel nieuwsgierig uit zien. Maar vergeet niet om er geregeld bij stil te staan waarom is mijn paard gestrest waarom ervaart hij niet alles wat wij “heel simpel” van hem vragen? Wel soms lukt het ze gewoon niet en zien we wel eens iets over het hoofd.
Het hoofd bestaat uit 2 delen de bovenkaak en de onderkaak  deze zitten aan mekaar via het kaakgewricht. Hier kan veel spanning op ontstaan. Door de kauwspieren aan de buitenzijde van het hoofd goed te bekijken en te vergelijken met links en rechts kunnen we vroegtijdig tandproblemen opsporen. Scheve tanden zorgen voor extra spanning op het kaakgewricht en de zenuwbanen worden verstoord. Ter hoogte van de oogkas zitten de kauwspieren en kunnen we zien of deze links en rechts gelijkmatig ontwikkeld zijn. Als het paard bijv. meer kauwt met zijn linker kiezen. Dan zal de linker kauwspier groter en meer opgezet zijn. Als je dan aan de zijkanten een beetje druk geeft zal je merken dat het linker kauwgewricht minder druk kan ervaren wat vaak aangeeft dat er meer slijtage aan het gebit links zal zijn. Verhoogde spanning op het kaakgewricht zorgt voor spanning in het gehele lichaam van het paard. Vaak kan het paard zijn hoofd minder goed draaien, denk maar eens welke stelling en buiging er moeilijker gaat.
Dan komen we bij de occiput ( verbinding schedel-hals)  dit is de hoofd hals overgang. Hier is het ligamentum nuchae aan vast gehecht. Wat het hoofd moet dragen en de hals samen met de verschillende spieren optilt en stabiliseert.  Wanneer er spanning ontstaat in de hals overgang die mede kan ontstaan vanuit het kaakgewricht dan kunnen de zenuwen minder goed de spieren aansturen en vind het paard het lastig om zijn voeten neer te zetten op de juiste plaats.

En zo ontstaat een eerste afwijkend bewegings patroon. Die we eigenlijk niet meteen zouden linken met tandproblemen.

Het is dan ook van groot belang dat de tanden ten allen tijde goed bijgehouden worden als de tanden aan 1 zijde in onbalans zijn is het moeilijker voor het paard de bovenkaak goed aan te sluiten op de onderkaak en vaak om dit symptoom te bestrijden word dan de neusriem goed aangetrokken om de kaken dicht te houden waardoor er weer meer spanning op het kaakgewricht komt. Op de neus ter hoogte van jukbeenderen bevind zich het centrale zenuwstelsel. Wanneer we de neusriem helemaal dicht sperren kan dit leiden tot een tijdelijke verlamming  van de neus en word de doorbloeding vermindert. En ik had je net vertelt dat wanneer spieren slecht worden aangestuurd het paard het lastig vind om zijn voeten te plaatsen daar waar ze eigenlijk zouden moeten landen.Maar we hebben allemaal al wel eens gemerkt dat het paard tijdens het afzadelen wil gaan schuren met het hoofd. Dit om de doorbloeding in de neus weer wat beter op gang te krijgen. Echter als het zweet op zijn hoofd staat wil hij er ook graag vanaf.

Ooit al eens bij stil gestaan? Misschien is het wel weer tijd voor de tandarts controle?

 

Oona.